QuyenUy.comQuyền Uy
Ranh giới giữa thân và uy

Đi nhậu với nhân viên: quản lý nên ngồi thế nào, nói gì và về lúc nào

Quản lý đi nhậu với nhân viên: có nên đi, đi bao lâu, chuyện gì không bàn trên bàn nhậu, ai trả tiền, và cách giữ uy với người uống được lẫn người không.

Evening sidewalk eatery in Hai Phong, small work team sitting on low plastic stools around a table of grilled dishes and iced tea, manager seen from behind, warm street lights

Quản lý đi nhậu với nhân viên được, và nhiều khi nên đi, nhưng nên đến đúng giờ, ngồi vừa đủ lâu, không ép ai uống, không quyết chuyện việc trên bàn và về trước khi cuộc vui bắt đầu đi quá đà. Ở nhiều nơi làm việc tại Việt Nam, bữa nhậu cuối tháng hay sau một đợt hàng căng là dịp cả đội nói chuyện với nhau mà không vướng ca kíp. Vắng mặt mãi thì bị coi là xa cách; ngồi đến cuối và say cùng thì sáng mai khó nhìn nhau ở chỗ làm.

Bài này viết cho người dẫn đội: trưởng ca, quản lý cửa hàng, trưởng nhóm kinh doanh, chủ xưởng nhỏ. Nó không bàn chuyện uống bao nhiêu là vừa; nó bàn chuyện người cầm đội nên cư xử thế nào để bữa liên hoan làm đội gắn hơn chứ không làm uy mình mỏng đi.

Vì sao bữa nhậu có ảnh hưởng đến uy của người dẫn đội

Ở chỗ làm, bạn được nhìn qua vai trò: người giao việc, người xếp ca, người duyệt nghỉ. Trên bàn nhậu, vai trò mờ đi và mọi người nhìn thấy con người bạn rõ hơn. Đây là cơ hội, vì đội thấy bạn biết lắng nghe, biết cười, biết quan tâm đến người ít nói. Đây cũng là rủi ro, vì những gì bạn làm khi đã có men được nhớ lâu hơn rất nhiều những gì bạn nói trong cuộc họp.

Có ba kiểu chuyện thường làm mất uy sau một bữa nhậu. Một là quản lý say, nói to, kể chuyện riêng của người khác hoặc chê cấp trên. Hai là quản lý hứa hẹn những điều không làm được, như tăng lương, cho nghỉ thêm, đổi ca, rồi sáng hôm sau quên hoặc rút lại. Ba là quản lý ép người khác uống, khen người uống được, đùa người không uống, khiến một phần đội thấy mình không thuộc về. Cả ba đều không phải tai nạn hiếm; chúng lặp lại ở rất nhiều nơi.

Mặt tích cực cũng rõ không kém. Có những nhân viên ít khi nói ở cuộc họp nhưng trên bàn ăn lại kể ra vướng mắc thật của ca làm: máy rửa bát hay hỏng, khách quen phàn nàn về món mới, lịch ca khiến ai đó không kịp đón con. Người dẫn đội biết nghe trong những lúc như vậy thu được thông tin mà không phiếu khảo sát nào lấy được. Điều quan trọng là nghe rồi ghi nhớ, sáng hôm sau mới xử lý ở chỗ làm, theo kênh chính thức, và không bao giờ để lộ ai là người đã kể. Làm được như vậy vài lần, đội sẽ hiểu rằng bữa liên hoan với bạn là chỗ an toàn để nói thật, và chính sự an toàn ấy là một phần của uy.

Trước khi đi: bốn việc nên rõ từ đầu

Ai mời và ai trả. Nếu là liên hoan đội do bạn đề xuất, nên nói rõ quỹ đội hay công ty chi, hoặc bạn mời. Nếu cả nhóm góp, mức góp nên vừa sức người thu nhập thấp nhất. Mơ hồ chuyện tiền là nguồn khó chịu kéo dài nhiều ngày.

Đi đến mấy giờ. Một bữa liên hoan đội nên có giờ kết thúc dự kiến, nhất là khi hôm sau còn ca sớm. Bạn báo trước luôn khi rủ: "Mình ăn đến khoảng chín giờ rưỡi rồi ai muốn ngồi tiếp thì tự do nhé".

Có món gì cho người không uống. Chọn quán có món ăn ngon và đồ uống không cồn, gọi sẵn nước ngọt, trà đá. Một bữa chỉ xoay quanh rượu bia là bữa đã loại một phần đội ra ngoài.

Ai về bằng gì. Nhắc trước rằng ai uống thì không lái xe, gọi xe hoặc nhờ người không uống chở. Đây là việc người dẫn đội nên chủ động nói, vì luật giao thông hiện hành nghiêm với người điều khiển phương tiện có nồng độ cồn và hậu quả vượt xa một lần bị phạt.

Trên bàn: những điều nên làm và nên tránh

Trong hai tiếng ngồi cùng đội, có vài việc nhỏ quyết định đội nhớ về bạn thế nào.

  • Đến đúng giờ hoặc sớm hơn một chút, chào từng người, nhất là người mới vào.
  • Mở lời cảm ơn ngắn gọn về đợt việc vừa qua, nêu tên một hai việc cụ thể của tập thể, không biến thành bài phát biểu.
  • Hỏi chuyện người ít nói; để người hay nói được nói nhưng đừng để họ chiếm hết bàn.
  • Mời uống thì mời chung, ai nâng ly bằng nước cũng như nhau; không đếm ly, không khen "uống được mới là anh em".
  • Không bàn chuyện đánh giá, lương thưởng, kỷ luật của bất kỳ ai, kể cả khi người đó tự mở lời. Câu đáp gọn: "Chuyện đó mai mình ngồi riêng nhé, ở đây không tiện."
  • Không nói xấu cấp trên, công ty khác hay đồng nghiệp vắng mặt; tiếng cười lúc đó đổi lấy sự ngờ vực về sau.
  • Giữ mức uống của mình thấp hơn đội, để vẫn tỉnh táo khi có chuyện cần xử lý, ví dụ ai đó say hoặc va chạm.

Danh sách này nghe nghiêm, nhưng thực tế người quản lý làm được những điều trên thường được đội quý hơn, vì họ cảm thấy an toàn khi ngồi cùng.

Về lúc nào và về thế nào

Nhiều quản lý có kinh nghiệm chọn về sau khoảng một nửa đến hai phần ba thời gian dự kiến của bữa, khi không khí đã vui nhưng chưa ai say. Lý do không phải bạn không thích vui, mà là có những câu chuyện đội muốn nói với nhau khi vắng sếp, và điều đó lành mạnh. Ở lại đến cuối, bạn vô tình khiến mọi người phải giữ ý suốt buổi, hoặc ngược lại, bạn nghe thấy những điều không nên nghe.

Khi về, nói ngắn: cảm ơn mọi người, nhắc ai uống thì gọi xe, dặn người tỉnh nhất để ý những người còn lại. Nếu bạn mời, thanh toán trước khi về hoặc để lại cho một người tin cậy với hạn mức rõ ràng, tránh để đội phải lo phần sau.

Hôm sau ở chỗ làm, đừng nhắc lại chuyện ai say, ai hát, ai nói gì. Những gì diễn ra trên bàn nhậu ở lại trên bàn nhậu, trừ khi có chuyện nghiêm trọng như xúc phạm hay va chạm cần xử lý theo nội quy. Sự kín đáo của bạn sáng hôm sau là lý do để đội yên tâm rủ bạn lần sau.

Tình huống khó trên bàn nhậu và câu đáp gợi ý

Một số tình huống gặp thường xuyên, kèm cách đáp giữ được không khí mà không để mất ranh giới. Câu mẫu dùng xưng hô anh, chị, em; bạn đổi cho hợp chỗ mình.

Tình huốngCâu đáp gợi ý
Nhân viên hỏi thẳng chuyện tăng lương"Chuyện đó quan trọng, anh muốn nói cho đàng hoàng. Thứ Hai em ghé anh mười lăm phút nhé."
Có người ép một bạn khác uống"Thôi, ai uống gì thì uống nấy. Bạn ấy nâng ly trà là đủ ý rồi."
Ai đó chê một đồng nghiệp vắng mặt"Chuyện đó để lúc bạn ấy có mặt hãy bàn. Giờ kể chuyện vui đi."
Nhân viên rủ đi tăng hai"Anh về đây, mai ca sớm. Mọi người đi vui, nhớ gọi xe nhé."
Nhân viên đã say nói lời khó nghe với bạnKhông đáp lại tại chỗ, nhờ người tỉnh đưa về; hôm sau nói chuyện riêng, bình tĩnh, theo nội quy nếu cần

Điểm chung của những câu này là ngắn, không giảng đạo, và dời chuyện nghiêm túc sang lúc tỉnh táo. Trên bàn nhậu, người dẫn đội giữ uy bằng cách không quyết gì cả.

Liên hoan sau ca khuya ở quán ăn, xưởng, kho hàng

Ở những nơi làm ca, bữa liên hoan hay rơi vào sau mười giờ đêm, khi quán đã đóng hoặc ca tối vừa xong. Mọi người mệt, đói, muốn xả hơi, và đó chính là lúc dễ uống nhanh, uống nhiều. Người dẫn ca nên tính trước vài điều: gọi đồ ăn no trước khi gọi đồ uống, hẹn giờ tan rõ ràng, và để ý những người còn phải chạy xe máy hàng chục cây số về phòng trọ.

Nếu bữa liên hoan diễn ra ngay trong quán hoặc trong khuôn viên xưởng sau giờ làm, bạn vẫn đang là người phụ trách địa điểm đó. Chuyện mất trật tự, cãi nhau, hư hỏng đồ đạc hay có người bị thương đều quay về bạn. Cách an toàn là tổ chức ở quán bên ngoài, hoặc nếu ngồi tại chỗ thì giới hạn đồ uống có cồn và có người được giao đóng cửa, tắt điện, khoá kho. Ví dụ giả định: một quản lý quán lẩu ở Cần Thơ cho cả ca ăn khuya ngay tại quán mỗi cuối tháng, nhưng chỉ dọn bia sau khi đồ ăn đã lên, và luôn để một bạn không uống phụ trách khoá cửa và gọi xe cho ai cần. Nhờ những luật nhỏ ấy, bữa ăn vẫn vui mà sáng hôm sau quán không có chuyện gì phải dọn dẹp ngoài bát đĩa.

Khi bạn không uống, hoặc khi đội không thích nhậu

Không ít quản lý không uống rượu bia vì sức khoẻ, tôn trọng gia đình hay đơn giản là không thích. Bạn vẫn đi được, vẫn nâng ly bằng nước, vẫn ngồi và về như bình thường. Người dẫn đội không uống mà vẫn vui vẻ chính là tấm gương rõ nhất cho những nhân viên cũng không uống, rằng ở đội này không ai phải chọn giữa sức khoẻ và sự hoà nhập.

Ngược lại, nếu một phần đội không thích bữa nhậu, hãy xen kẽ hình thức: bữa trưa chung ở quán cơm, buổi chiều đi ăn chè, một buổi đá bóng hay hát karaoke. Ví dụ giả định: một trưởng nhóm bán hàng ở Hải Phòng thấy hai bạn nữ mới vào luôn tìm cớ vắng mặt các bữa nhậu tối. Chị đổi một nửa số buổi liên hoan thành bữa trưa thứ Sáu, ai cũng về nhà đúng giờ, và thấy cả nhóm nói chuyện với nhau nhiều hơn hẳn. Gắn kết đội không phụ thuộc vào chất có cồn; nó phụ thuộc vào việc mọi người có cơ hội ngồi cạnh nhau ngoài công việc.

Câu hỏi thường gặp

Quản lý có bắt buộc phải đi nhậu với đội không?

Không bắt buộc. Nhưng nếu đội có thói quen liên hoan, vắng mặt hoàn toàn dễ bị hiểu là xa cách. Có thể đi đầu buổi, ngồi một lúc rồi về, hoặc đề xuất thêm hình thức gắn kết khác như bữa trưa chung.

Sếp có nên luôn trả tiền khi đi nhậu với nhân viên?

Không cần lần nào cũng trả. Quan trọng là quy ước rõ từ trước: dịp nào quỹ đội hay công ty chi, dịp nào bạn mời, dịp nào góp chung. Rõ ràng giúp không ai phải đoán, và tránh cảm giác sếp dùng tiền để mua thiện cảm.

Nhân viên nói điều quá đáng khi say thì có nên kỷ luật không?

Không quyết ngay trên bàn nhậu. Hôm sau nói chuyện riêng, nghe họ giải thích. Nếu hành vi vi phạm nội quy, như xúc phạm hay đe doạ người khác, xử lý theo nội quy lao động của nơi làm việc, giống như vi phạm ở bất kỳ chỗ nào khác.

Có nên rủ cấp trên của mình đi cùng bữa nhậu của đội không?

Tuỳ mục đích. Nếu muốn cấp trên ghi nhận đội, mời họ đến đầu buổi, phát biểu ngắn rồi về. Ngồi cả buổi có sếp lớn, đội thường gò bó và bữa liên hoan mất tác dụng thư giãn.

Làm sao để không bị ép uống khi đi với đội mà vẫn giữ được không khí?

Nói sớm và nhẹ nhàng rằng hôm nay bạn uống nước, nâng ly đều với mọi người, chủ động gắp đồ, hỏi chuyện. Người dẫn đội không uống mà vẫn vui thì đội cũng bớt ép nhau.

Có nên đăng ảnh bữa nhậu của đội lên mạng xã hội không?

Nên hỏi ý mọi người trước, nhất là ảnh có cảnh uống rượu bia. Có người không muốn gia đình, khách hàng hay nơi làm việc khác thấy, và đó là quyền của họ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138