QuyenUy.comQuyền Uy
Giao việc rõ và giữ lời

Hỏi tiến độ việc đã giao mà không thành soi: hẹn mốc, hỏi đúng câu, biết lúc im

Theo dõi việc đã giao khác soi ở chỗ nào: hẹn mốc kiểm ngay lúc giao, câu hỏi tiến độ nên dùng và nên tránh, khi nào nên im để nhân viên tự làm.

Vietnamese restaurant manager in Huế pausing at the kitchen pass to talk briefly with a cook, both seen from the side, steam rising, faces turned away, soft overhead light

Theo dõi việc đã giao là phần việc chính đáng của người dẫn dắt; soi là khi bạn kiểm theo nỗi lo của mình thay vì theo mốc đã hẹn với người làm. Khác biệt nằm ở ba điểm: bạn hỏi lúc nào, hỏi về cái gì, và hỏi xong thì làm gì với câu trả lời. Hỏi đúng mốc, hỏi về kết quả, hỏi để giúp gỡ vướng thì nhân viên thấy được hỗ trợ. Hỏi bất chợt, hỏi về từng thao tác, hỏi xong lại chỉnh cách làm thì nhân viên thấy bị nghi ngờ.

Người có uy thường hỏi ít nhưng trúng. Đội biết họ sẽ quay lại đúng lúc đã nói, nên không cần ai nhắc ai. Bài này giúp bạn đặt mốc kiểm từ lúc giao việc, chọn câu hỏi tiến độ không gây áp lực thừa, chỉnh hướng giữa chừng mà không lấy lại việc, và nhận ra những lúc im lặng là cách theo dõi tốt nhất.

Ranh giới giữa theo dõi và soi nằm ở đâu

Thử hình dung hai trưởng ca ở hai quán ăn. Người thứ nhất giao cho phụ bếp sơ chế rau cho buổi tối, hẹn 16 giờ ghé xem, đúng 16 giờ ghé, nhìn khay rau, hỏi còn thiếu gì, rồi đi. Người thứ hai giao cùng việc đó, nhưng cứ mười lăm phút lại đi ngang, nhắc thái mỏng hơn, hỏi sao chưa rửa xong rổ cải, có lúc cầm dao làm mẫu. Cuối buổi, khay rau của hai quán có thể giống nhau, nhưng hai phụ bếp sẽ có hai cảm giác rất khác về người quản lý của mình.

Theo dõi là kiểm kết quả theo mốc đã hẹn từ trước, với mục đích phát hiện vướng mắc và giúp gỡ. Soi là kiểm ngoài mốc, kiểm vào cách làm thay vì kết quả, và thường xuất phát từ chuyện người quản lý không yên tâm chứ không phải từ dấu hiệu việc đang hỏng. Người bị soi lâu ngày sẽ làm chậm lại, chờ bạn tới chỉnh, vì biết đằng nào cũng bị chỉnh.

Điều đáng nói là người hay soi thường không thấy mình soi. Họ nghĩ mình đang quan tâm, đang tận tâm, đang giữ chất lượng. Cách tự kiểm đơn giản: bạn có nói trước với người làm là mình sẽ kiểm lúc nào không? Nếu không, mỗi lần bạn ghé qua đều là một lần kiểm bất ngờ, dù ý định của bạn tốt đến mấy.

Hẹn mốc kiểm ngay lúc giao việc

Cách chắc nhất để theo dõi không thành soi là chốt mốc kiểm cùng lúc với lời giao. Người làm biết trước khi nào bạn sẽ xem, xem cái gì, và họ chủ động chuẩn bị. Gợi ý theo độ dài việc ở đội nhỏ:

Độ dài việcSố mốc kiểm gợi ýKiểm cái gìHình thức
Dưới nửa caKhông cần, hoặc một lần lúc xongKết quả cuốiNhìn tận nơi hoặc người làm báo xong
Một ngàyMột mốc giữa ngàyPhần đã xong có đúng hướng khôngGhé xem hai phút hoặc người làm nhắn ảnh
Vài ngày đến một tuầnHai mốc: bản đầu và trước hạn một ngàyBản nháp, mẫu đầu tiên, rủi ro trễGặp ngắn năm phút
Vài tuầnMốc hằng tuầnTiến độ so với kế hoạch, vướng cần sếp gỡGặp mười phút, có ghi chú

Với việc mới, người mới hoặc việc có rủi ro với khách, bạn có thể thêm một mốc sớm ngay sau khi người làm bắt đầu, kiểu "làm được ba hộp đầu thì gọi chị xem". Mốc sớm này giúp chỉnh hướng khi chi phí sửa còn thấp nhất.

Quan trọng không kém là giữ đúng mốc. Hẹn 16 giờ mà 17 giờ rưỡi mới tới, hoặc quên hẳn, sẽ khiến người làm hoặc chờ bạn mà không dám làm tiếp, hoặc kết luận rằng lời hẹn của bạn không cần để tâm.

Câu hỏi tiến độ nên dùng và nên tránh

Cùng một mục đích nắm tình hình, câu hỏi khác nhau tạo ra phản ứng rất khác nhau. Câu hỏi tốt hướng vào kết quả và vướng mắc, cho người làm cơ hội nói thật. Câu hỏi dở hướng vào lỗi và sự chậm trễ, khiến người làm phòng thủ. Một số cặp so sánh, xưng hô bạn tự điều chỉnh theo đội:

  • Nên hỏi: "Tới giờ em xong được phần nào rồi?". Nên tránh: "Sao vẫn chưa xong?".
  • Nên hỏi: "Có chỗ nào đang vướng mà anh gỡ được không?". Nên tránh: "Có gì khó đâu mà lâu vậy?".
  • Nên hỏi: "Với tốc độ này em thấy có kịp hạn không?". Nên tránh: "Em có biết hạn là lúc nào không?".
  • Nên hỏi: "Em cho chị xem mẫu đầu tiên nhé". Nên tránh: "Đưa đây chị làm cho".
  • Nên hỏi: "Phần còn lại em định làm theo thứ tự nào?". Nên tránh: "Làm cái này trước đi, cái kia để sau".
  • Nên hỏi: "Em cần thêm gì để xong đúng hạn?". Nên tránh: "Lần trước em cũng trễ rồi đấy".

Sau khi hỏi, việc tiếp theo của bạn là nghe hết câu trả lời. Nhiều người quản lý hỏi xong đã chen lời chỉnh, khiến câu hỏi chỉ là cái cớ để bắt đầu một bài giảng. Nghe hết rồi mới quyết có cần can thiệp hay không.

Mức theo dõi tuỳ người và tuỳ việc, không áp một kiểu cho cả đội

Người mới, việc mới. Theo dõi dày hơn trong thời gian đầu là hợp lý, miễn là bạn nói rõ lý do: "Mấy tuần đầu chị ghé thường hơn để cùng em quen việc, sau đó chị sẽ bớt". Khi lý do được nói ra, theo dõi dày không còn bị hiểu là nghi ngờ.

Người vững, việc quen. Chỉ cần mốc cuối hoặc thậm chí không cần mốc, người làm tự báo khi xong. Theo dõi dày với người đã làm tốt việc này nhiều lần là cách nhanh nhất làm họ thấy không được tin.

Người vững, việc mới. Kiểm ở mốc đầu tiên để xem hướng đi, sau đó lùi lại. Họ có kỹ năng nhưng chưa có kinh nghiệm với việc này, một lần trao đổi sớm là đủ.

Việc có rủi ro cao. Việc liên quan tới an toàn thực phẩm, tiền mặt, cam kết với khách lớn thì theo dõi theo quy trình cho cả đội, không phụ thuộc người làm là ai. Nói rõ đây là quy trình của việc chứ không phải sự nghi ngờ với cá nhân.

Người vừa làm sai lần trước. Theo dõi kỹ hơn ở lần tiếp theo là được, nhưng nói thẳng và có thời hạn: "Lần này mình xem cùng em ở mốc giữa, nếu ổn thì lần sau em tự làm". Theo dõi kéo dài mãi sau một lỗi sẽ thành hình phạt ngầm.

Khi phát hiện việc đang lệch hướng giữa chừng

Mốc kiểm có ích nhất khi nó giúp bạn phát hiện lệch hướng sớm. Nhưng cách bạn xử lý lúc đó quyết định nhân viên học được gì. Trình tự gợi ý để chỉnh mà không lấy lại việc:

  1. Ghi nhận phần đã đúng trước. "Phần rau thơm em nhặt rất sạch, đúng ý chị." Không phải để rào đón mà để người làm biết phần nào cần giữ.
  2. Chỉ ra chỗ lệch so với kết quả đã hẹn. "Còn cải thì mình cần cắt khúc bốn phân như bữa trước, chỗ này đang dài hơn." So với chuẩn đã thống nhất, không so với sở thích của bạn.
  3. Hỏi nguyên nhân. "Em cắt dài vì lý do gì không?" Có khi nhân viên có lý do chính đáng, như bếp trưởng vừa dặn khác.
  4. Để người làm đề xuất cách chỉnh. "Phần đã cắt em định xử lý thế nào?" Họ có thể đề xuất dùng phần đó cho món khác.
  5. Hẹn mốc kiểm tiếp theo nếu cần. "Mười phút nữa chị ghé lại xem mẻ tiếp." Rồi rời đi, không đứng canh.

Điều cần tránh nhất ở bước này là cầm lấy dao, cầm lấy bàn phím, làm thay một đoạn "cho em xem". Làm mẫu chỉ hợp khi người làm chưa từng biết cách; còn khi họ biết mà làm lệch, làm thay chỉ khiến họ nghĩ việc này rồi cũng sẽ về tay bạn.

Biết lúc im: những lúc không hỏi là cách theo dõi tốt nhất

Một phần của nghệ thuật theo dõi là biết khi nào không nên lên tiếng. Những lúc nên kiềm câu hỏi lại:

  • Khi chưa tới mốc đã hẹn và không có dấu hiệu bất thường. Lo lắng của bạn không phải là dấu hiệu bất thường.
  • Khi người làm đang tập trung cao, như đang đứng bếp giờ cao điểm hay đang tính tiền cho hàng khách dài. Câu hỏi lúc đó chỉ làm họ phân tâm.
  • Khi bạn chỉ muốn hỏi để thấy mình đang làm gì đó. Người quản lý rảnh tay thường hỏi nhiều hơn mức cần, vì ngồi yên thấy không yên.
  • Khi người khác trong đội đã hỏi rồi. Ba người cùng hỏi một việc tạo cảm giác bị vây quanh.
  • Khi người làm đã nói sẽ chủ động báo. Nếu họ đã hẹn "xong em nhắn", hỏi trước đó là dấu hiệu bạn không tin lời họ.

Im lặng đúng lúc cũng là một lời nhắn: bạn tin người làm, và bạn tin cả những mốc mình đã đặt. Đội nhỏ cảm nhận điều đó rất nhanh.

Để nhân viên chủ động báo tiến độ trước khi bạn phải hỏi

Đích đến của việc theo dõi tốt là bạn hỏi ngày càng ít, vì nhân viên đã báo trước. Muốn vậy, bạn phải làm cho việc báo tin trở nên an toàn và có ích với họ. An toàn nghĩa là báo tin xấu sớm không bị trách; có ích nghĩa là báo xong họ nhận được sự giúp đỡ thật, không phải một tràng hỏi vặn.

Bạn nên thống nhất với đội một quy ước ngắn: xong việc thì báo một câu; thấy có nguy cơ trễ thì báo ngay khi biết, không đợi tới hạn; gặp vướng ngoài quyền thì báo kèm phương án mình đề xuất. Rồi giữ phần của bạn: mỗi lần ai báo trễ hạn sớm, cảm ơn họ trước khi bàn cách xử lý. Câu "may mà em báo sớm" đáng giá hơn nhiều lời nhắc nhở.

Khi đội đã quen báo chủ động, những lần bạn hỏi sẽ được hiểu đúng nghĩa: có chuyện thật sự cần quan tâm. Đó là lúc câu hỏi của bạn có trọng lượng, và đó cũng là một dạng uy không cần ai phải nói ra.

Câu hỏi thường gặp

Nhân viên than phiền bị hỏi tiến độ nhiều quá thì nên làm gì?

Nghe họ nói cụ thể lúc nào, việc nào thấy bị hỏi nhiều, rồi cùng thống nhất lại mốc kiểm cho từng loại việc. Có thể bạn đang theo dõi việc quen như việc mới. Cảm ơn họ đã nói thẳng, vì nhiều người chỉ im lặng rồi chán việc. Sau đó giữ đúng mốc mới để họ thấy bạn nghiêm túc.

Cấp trên hỏi tiến độ liên tục nên mình cũng phải hỏi đội liên tục, giải quyết sao?

Bạn có thể chủ động gửi cấp trên một bản cập nhật ngắn vào mốc cố định trong ngày, để cấp trên không cần hỏi lắt nhắt. Muốn có bản đó, bạn chỉ cần đội báo theo một hai mốc đã hẹn. Áp lực từ trên không nhất thiết phải truyền nguyên xuống dưới; người dẫn dắt có uy thường làm lớp đệm ở giữa.

Nhân viên làm việc ở chi nhánh khác hoặc ở xa thì theo dõi thế nào?

Nguyên tắc không đổi: hẹn mốc, kiểm kết quả, hỏi về vướng mắc. Khác ở hình thức, thường là tin nhắn kèm ảnh kết quả hoặc một cuộc gọi ngắn theo giờ cố định. Tránh nhắn hỏi bất chợt ngoài giờ hẹn, vì với người ở xa, mỗi tin nhắn như vậy càng dễ bị hiểu là nghi ngờ.

Có nên dùng bảng theo dõi việc cho cả đội không?

Một bảng chung ghi việc, người phụ trách, hạn và trạng thái có thể giúp cả đội nhìn cùng một bức tranh mà bạn không phải hỏi từng người. Một tờ giấy dán ở kho hay một bảng đơn giản là đủ cho đội nhỏ. Điều quan trọng là bảng phải do người làm tự cập nhật, không phải công cụ để bạn soi.

Nếu mốc kiểm cho thấy chắc chắn trễ hạn thì xử lý thế nào?

Trước tiên đánh giá trễ bao nhiêu và ảnh hưởng ra sao. Sau đó cùng người làm chọn: thêm người hỗ trợ, cắt bớt phạm vi, hoặc báo lại cho người nhận kết quả để dời hạn. Quyết định dời hạn với khách hay cấp trên thường thuộc về bạn. Tránh trách người làm ngay lúc đó; phần rút kinh nghiệm để sau khi việc đã xong.

Theo dõi kỹ có phải là thiếu tin tưởng nhân viên không?

Không nhất thiết. Theo dõi kỹ có lý do rõ, có thời hạn, đã nói trước với người làm là trách nhiệm bình thường của người quản lý, đặc biệt với việc mới hoặc rủi ro cao. Thiếu tin tưởng thể hiện ở chỗ kiểm ngoài mốc, kiểm cả phần đã trao quyền, và không bao giờ giảm mức theo dõi dù người làm đã chứng tỏ được.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138