QuyenUy.comQuyền Uy
Những ngày đầu ở vị trí mới

Tiếp quản đội của quản lý cũ: khi đội còn nhớ sếp cũ và lời hứa dang dở

Nhận đội từ người quản lý trước: xử lý so sánh với sếp cũ, lời hứa dang dở, người thân cận của người cũ, và bàn giao sao cho đội không thấy bị bỏ rơi.

Two Vietnamese managers walking side by side through a garment workshop in Đồng Nai during handover, sewing machines idle, workers on break in background, wide shot from behind

Tiếp quản đội của một người quản lý cũ, bạn thừa hưởng không chỉ công việc mà cả những thói quen, kỳ vọng, lời hứa và tình cảm đội dành cho người trước. Uy của bạn trong những tháng đầu phụ thuộc nhiều vào cách bạn đối xử với di sản đó: tôn trọng mà không bị trói, giữ những lời hứa hợp lý, nói rõ những gì không giữ được, và không đứng đối đầu với hình ảnh người cũ.

Tình huống mỗi nơi một khác. Người quản lý trước có thể được thăng chức, chuyển công tác, nghỉ hưu, nghỉ việc trong êm đẹp, hay bị cho nghỉ trong căng thẳng. Bài này đi qua từng trường hợp, kèm cách xin bàn giao, cách xử lý câu "sếp cũ không làm vậy", và cách đối xử với những người từng thân với người trước.

Mỗi kiểu ra đi của người cũ, một cách tiếp quản

Lý do người quản lý trước rời đi quyết định tâm trạng của đội khi bạn đến. Đọc đúng tâm trạng đó giúp bạn chọn giọng điệu phù hợp ngay từ buổi đầu.

Người cũ rời đi vìTâm trạng thường gặp của độiHướng tiếp quản
Được thăng chức, vẫn ở công tyTự hào, nhưng vẫn quen hỏi người cũThoả thuận với người cũ để họ chuyển câu hỏi về bạn; giữ quan hệ tốt
Chuyển sang đơn vị khác hoặc nghỉ việc êm đẹpTiếc nuối, lo không ai hiểu mình như trướcGhi nhận người cũ, giữ những gì đội quý, nghe nhiều
Nghỉ hưu sau nhiều nămCoi người cũ như trụ cột, ngại thay đổiĐi chậm hơn, hỏi kinh nghiệm người lâu năm, tránh so sánh
Bị cho nghỉ hoặc điều chuyển vì vấn đềChia rẽ: nhóm thở phào, nhóm bất bìnhKhông bình luận về lý do; tập trung vào việc phía trước; đối xử đều với cả hai nhóm
Đột ngột, không bàn giaoHoang mang, nhiều việc treoƯu tiên gom việc dở dang, trấn an bằng hành động cụ thể

Dù người cũ rời đi vì lý do gì, đừng bao giờ là người đầu tiên nói xấu họ trước đội. Nếu có người trong đội chê người cũ để lấy lòng bạn, đáp trung tính: "Mỗi người có cách làm riêng, giờ mình xem việc trước mắt."

Xin bàn giao từ người cũ cho đủ

Nếu còn liên lạc được với người quản lý trước, một buổi bàn giao kỹ giúp bạn tránh được rất nhiều cái bẫy. Nhiều người bàn giao bằng một danh sách việc; bạn cần nhiều hơn thế.

  1. Danh sách việc đang chạy, hạn chót, người phụ trách, và việc nào đang có vấn đề.
  2. Những lời hứa người cũ đã nói với từng người trong đội: tăng lương, cho đi học, đổi ca, cho nghỉ dài, giao việc mới. Hỏi thẳng, vì đây là thứ dễ bị quên nhất.
  3. Những cam kết với khách hàng, đối tác, phòng ban khác chưa xong.
  4. Các vụ việc đang xử lý dở: nhân viên đang bị nhắc nhở, mâu thuẫn trong đội, khiếu nại của khách.
  5. Những điều người cũ thấy chưa làm được và lý do, để bạn không lặp lại ngõ cụt.
  6. Người cũ đánh giá điểm mạnh từng người thế nào. Nghe như một ý kiến, không phải kết luận.

Bàn giao nên có vài dòng ghi lại gửi cả hai bên và cấp trên. Về sau, khi có người nói "sếp cũ đã hứa với em", bạn có căn cứ để đối chiếu. Nếu người cũ không bàn giao được, xin cấp trên và bộ phận nhân sự thông tin thay thế, và hỏi chính đội trong các buổi gặp riêng.

Xử lý câu "sếp cũ không làm vậy"

Câu này sẽ đến, sớm hay muộn, dưới nhiều dạng: "hồi trước anh Tuấn cho tụi em về sớm thứ sáu", "chị Lan thường duyệt luôn không cần báo cáo", "sếp cũ không bao giờ họp sáng thứ hai". Người nói có thể chỉ đang kể, có thể đang thử, có thể thật sự tiếc. Cách đáp tốt nhất là không phòng thủ, không chê người cũ, và đưa câu chuyện về lý do.

Bước đầu là hỏi thêm để hiểu: "Hồi đó cách đó giúp đội được gì?". Nhiều khi bạn phát hiện một thói quen có lý do tốt và nên giữ. Nếu sau khi hiểu, bạn vẫn quyết định làm khác, nói rõ lý do của mình bằng hoàn cảnh hiện tại chứ không bằng đúng sai: "Hồi trước đội ít đơn nên về sớm thứ sáu không ảnh hưởng. Giờ thứ sáu là ngày đơn nhiều nhất, nên mình cần đủ người đến cuối giờ. Anh sẽ tìm cách bù vào ngày khác."

Điều cần tránh là để câu so sánh biến thành cuộc thi. Bạn không cần chứng minh mình tốt hơn người cũ; bạn cần đội làm việc tốt dưới sự dẫn dắt của bạn. Nếu cứ mỗi quyết định lại bị so, đó là dấu hiệu đội chưa hiểu vì sao bạn quyết như vậy, và bạn cần giải thích nhiều hơn trong giai đoạn này.

Cũng có lúc câu so sánh thật ra là lời khen dành cho người cũ mà đội cần nói ra. Hãy cho họ nói. Một câu như "nghe vậy thì anh Tuấn chăm đội kỹ thật" không làm bạn nhỏ đi, mà cho đội thấy bạn đủ vững để ghi nhận người khác.

Lời hứa dang dở của người cũ: giữ, sửa hay nói không

Giữ những lời hứa hợp lý và trong khả năng. Người cũ đã hứa cho một nhân viên đi học một khoá nghiệp vụ, công ty có chính sách hỗ trợ, ngân sách còn: giữ, và nói rõ với người đó là bạn tiếp tục lời hứa. Đây là cách nhanh nhất để đội thấy sự thay người không làm họ mất quyền lợi.

Sửa những lời hứa chưa rõ. Hứa kiểu "cuối năm anh đề xuất tăng lương cho em" mà không có tiêu chí. Bạn gặp riêng, nói là bạn biết lời hứa đó, và cùng người kia đặt tiêu chí rõ để bạn có căn cứ đề xuất.

Nói không với lời hứa không giữ được. Lời hứa ngoài quyền người cũ, trái chính sách công ty, hoặc không còn phù hợp. Nói sớm, nói riêng, nói thật lý do, và nếu được thì đưa ra một phương án thay thế. Im lặng để người kia tự phát hiện là cách mất uy tệ nhất.

Thận trọng với lời hứa liên quan đến hợp đồng và chế độ. Những cam kết về lương, thưởng, chuyển hợp đồng, chấm dứt hợp đồng phải đối chiếu với giấy tờ và quy định. Lời nói miệng của người quản lý cũ có thể có hệ quả pháp lý tuỳ hoàn cảnh; khi gặp trường hợp vướng, hỏi bộ phận nhân sự hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn trước khi trả lời người lao động.

Người thân cận của quản lý cũ

Hầu như đội nào cũng có một hai người được quản lý cũ tin cậy hơn, giao việc quan trọng hơn, hay được hỏi ý nhiều hơn. Khi người cũ rời đi, những người này đứng ở vị trí khó: họ mất chỗ dựa, lo bị coi là người của phe cũ, và nhiều khi chính họ là ứng viên tự nhiên cho vị trí bạn đang ngồi.

Hai sai lầm phổ biến là gạt ngay họ ra để khẳng định quyền, hoặc dựa hẳn vào họ vì họ nắm việc nhiều nhất. Gạt ra thì bạn mất người hiểu việc và gửi đi thông điệp đáng sợ cho cả đội. Dựa hẳn vào thì bạn bị nhìn như người tiếp tục chế độ cũ, và những người từng thấy bị lép vế sẽ thất vọng.

Cách hợp lý là gặp riêng họ sớm, ghi nhận rõ những gì họ đã làm, và hỏi ý họ về việc chuyển giao. Giao cho họ một vai trò cụ thể trong giai đoạn đầu, ví dụ giúp bạn nắm quy trình hay kèm người mới, nhưng giữ quyền quyết định ở bạn. Sau vài tuần, đánh giá họ bằng công việc thực tế dưới sự dẫn dắt của bạn, như mọi người khác.

Nếu người cũ vẫn ở công ty và người thân cận vẫn hay qua hỏi ý họ, đừng cấm. Nói chuyện thẳng với người cũ để hai bên thống nhất rằng việc của đội thì người cũ chuyển về cho bạn. Phần lớn người quản lý trước sẵn sàng làm vậy khi được đề nghị một cách tôn trọng.

Những việc giúp đội chuyển sang bạn tự nhiên hơn

Việc tiếp quản không xong trong một buổi. Đội cần thời gian và vài dấu mốc rõ ràng để chuyển từ "đội của anh Tuấn" sang "đội của mình".

  • Mời người cũ, nếu quan hệ tốt, đến chào đội một buổi và nói một câu chuyển giao trước mặt mọi người.
  • Giữ lại một hai thói quen đội quý từ thời người cũ và nói rõ là bạn giữ vì thấy nó tốt.
  • Tạo một thói quen mới nhỏ của riêng bạn có ích cho đội, ví dụ một buổi tổng kết ngắn cuối tuần.
  • Hoàn thành một việc dang dở người cũ chưa kịp xong và ghi nhận công đầu của người cũ khi báo kết quả.
  • Sau một hai tháng, nói với đội về hướng đi của giai đoạn mới, lúc đó bạn đã có đủ hiểu biết để nói có trọng lượng.

Dấu hiệu chuyển giao đã xong là khi đội gặp việc khó thì tìm đến bạn trước, và câu "hồi trước" xuất hiện ít dần trong các cuộc họp.

Giữ quan hệ với người cũ mà không bị điều khiển từ xa

Khi người quản lý trước vẫn làm ở công ty, nhất là khi họ được thăng chức lên làm cấp trên trực tiếp của bạn, ranh giới rất dễ nhoè. Họ quen đội, quen việc, và có thói quen nhắn thẳng cho nhân viên cũ để hỏi hay giao việc. Mỗi lần như vậy, đội lại nhận được một tín hiệu: người quyết thật vẫn là người cũ.

Cách gỡ là nói chuyện sớm, riêng, và đặt nó như một đề nghị giúp cả hai bên: "Anh muốn đội quen hỏi anh trước để anh nắm việc nhanh. Chị có việc gì cần đội làm thì báo anh, anh sắp người cho chị nhé." Phần lớn người cũ đồng ý, vì họ cũng muốn được nhẹ việc ở vị trí mới. Nếu sau đó họ vẫn quen tay giao thẳng, nhắc lại một lần nữa, nhẹ nhàng, kèm một ví dụ cụ thể về chuyện hai người cùng giao một việc cho một người.

Song song, vẫn giữ một cuộc hỏi ý định kỳ với người cũ, ví dụ mười lăm phút mỗi tuần trong tháng đầu. Bạn được tiếp cận kinh nghiệm của họ, còn họ có chỗ để góp ý mà không phải đi vòng qua bạn. Quan hệ tốt với người tiền nhiệm là tài sản; bị điều khiển từ xa thì không.

Câu hỏi thường gặp

Có nên liên lạc với quản lý cũ sau khi đã nhận đội?

Có, nếu quan hệ cho phép. Người cũ là nguồn thông tin quý về lịch sử của đội và những việc dang dở. Liên lạc để hỏi khi cần, không để báo cáo hay xin phép. Tránh bàn với người cũ về chuyện đánh giá từng người trong đội trước mặt người khác, vì điều đó dễ bị hiểu sai.

Đội cứ nhắc sếp cũ mãi thì làm sao?

Trong một hai tháng đầu, đây là chuyện bình thường. Nếu sau vài tháng vẫn kéo dài, đó là dấu hiệu bạn chưa làm đội thấy được giá trị riêng của mình, hoặc chưa giải thích đủ các quyết định. Đừng cấm nhắc; hãy tạo những kết quả mới mà đội có thể gắn với giai đoạn của bạn.

Phát hiện người cũ để lại sai sót lớn thì có nên nói với đội?

Nói về sai sót như một việc cần sửa, không như lỗi của một người. Ví dụ: "Mình phát hiện hồ sơ khách hàng quý ba bị thiếu, cần cả đội bổ sung trong hai tuần." Báo cấp trên đầy đủ, nhưng trước đội không cần nhắc tên người cũ. Đội sẽ tự hiểu, và họ đánh giá cao việc bạn không đổ lỗi.

Người cũ bị cho nghỉ trong căng thẳng, đội hỏi lý do thì trả lời thế nào?

Không bàn về lý do cá nhân của người khác, kể cả khi bạn biết. Trả lời ngắn: "Đó là chuyện giữa anh ấy và công ty, anh không bàn được. Việc của mình bây giờ là giữ đội làm việc ổn." Thông tin về chấm dứt hợp đồng của người khác là chuyện riêng tư, nói ra có thể gây hậu quả cho bạn và công ty.

Có nên giữ nguyên toàn bộ cách làm của người cũ trong thời gian đầu?

Giữ phần lớn trong vài tuần đầu là hợp lý, trừ những việc vi phạm an toàn hay quy định. Nhưng giữ không có nghĩa là không có ý kiến. Trong lúc giữ, bạn ghi nhận những điểm muốn đổi, tìm hiểu lý do, và chuẩn bị cho giai đoạn đổi có kế hoạch. Đội cần thấy bạn đang học, không phải đang trông chừng.

Người cũ nay là cấp trên của mình thì sao?

Đây là tình huống thường gặp khi người cũ được thăng chức. Thoả thuận rõ với họ về ranh giới: những việc nào họ giao thẳng xuống đội, việc nào qua bạn. Xin họ chuyển câu hỏi của đội về bạn thay vì trả lời thay. Nếu họ vẫn quen can thiệp, nói chuyện riêng sớm, giọng tôn trọng, lý do là để đội không bị hai luồng chỉ đạo.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138