QuyenUy.comQuyền Uy
Những ngày đầu ở vị trí mới

Quản lý mới nên thay đổi gì trước: việc đổi ngay, việc chờ một tháng, việc không đụng

Quản lý mới đổi quá sớm thì mất lòng đội, đổi quá muộn thì mất uy với cấp trên. Cách phân loại việc nên đổi ngay, việc chờ một tháng và việc không nên đụng.

Vietnamese shop supervisor rearranging shelves together with two staff in a small hardware store in Hải Phòng, hands moving boxes, faces turned away, warm afternoon light

Quản lý mới nên thay đổi trước những gì vừa nằm trong quyền mình, vừa được nhiều người trong đội cùng kêu, vừa sửa được nhanh; những gì đụng đến cách làm quen thuộc của cả đội thì chờ ít nhất vài tuần; còn những gì đội đang làm tốt thì không đụng. Thứ tự này giúp bạn vừa có kết quả sớm để giữ uy với cấp trên, vừa không mất lòng đội vì đổi bừa.

Câu khuyên "nghe trước khi đổi" ai cũng biết, nhưng nó không nói nghe đến bao giờ và đổi cái gì trước. Bài này đưa ra một cách phân loại ba nhóm, bảng chấm điểm đơn giản để xếp thứ tự, cách nói với đội khi bắt đầu đổi, và những ngoại lệ phải đổi ngay dù mới đến.

Hai cách mất uy ngược chiều nhau

Kiểu thứ nhất là đổi quá sớm. Người mới đến muốn chứng tỏ, nên tuần đầu đã đổi mẫu báo cáo, tuần thứ hai đổi lịch họp, tuần thứ ba đổi cách chia ca. Mỗi thay đổi riêng lẻ có thể hợp lý, nhưng gộp lại đội thấy bạn coi mọi thứ trước đây là sai, và những người đã làm việc lâu năm cảm thấy bị phủ nhận. Họ làm theo cho có, chờ bạn sai để chứng minh cách cũ tốt hơn.

Kiểu thứ hai là đổi quá muộn. Bạn nghe mãi, gặp riêng hết người này đến người khác, ghi chép đầy sổ, nhưng ba tháng trôi qua chưa có gì khác. Đội kết luận rằng nói với bạn cũng như không. Cấp trên bắt đầu hỏi bạn đã làm được gì. Uy không mất vì một quyết định sai mà mất vì không có quyết định nào.

Lối đi giữa là đổi có chọn lọc và đổi có thứ tự. Bạn không cần chờ hiểu hết mới làm gì; bạn cần biết việc nào an toàn để làm sớm, việc nào cần hiểu sâu hơn. Michael Watkins, trong cuốn The First 90 Days, nhấn mạnh việc quản lý mới nên tìm những kết quả sớm có ý nghĩa để tạo đà; điểm cần nhớ là kết quả sớm phải là thứ đội cũng thấy có lợi, không chỉ cấp trên thấy.

Ba nhóm việc: đổi ngay, chờ, giữ nguyên

Sau tuần đầu gặp gỡ, bạn có thể xếp những điều nghe được vào ba nhóm. Bảng dưới là tiêu chí và ví dụ giả định ở một cửa hàng bán lẻ và một nhóm văn phòng.

NhómTiêu chíVí dụ giả định
Đổi ngay (tuần 2–3)Trong quyền bạn; nhiều người cùng kêu; ít người bị thiệt; sửa xong thấy ngayMáy quẹt thẻ hay lỗi chưa ai báo kỹ thuật; nhóm chat công việc quá nhiều tin không liên quan; giấy tờ đặt hàng phải ký hai lần không cần thiết
Chờ một tháng trở lênĐụng đến thói quen của cả đội; có người được lợi, có người thiệt; cần số liệu hoặc cấp trên duyệtCách chia ca cuối tuần; cách tính thưởng doanh số nội bộ; phân lại khách hàng giữa các nhân viên; lịch họp định kỳ
Giữ nguyênĐội tự hào; số liệu tốt; khách khen; không gây hạiCách đội chào khách; buổi ăn trưa chung thứ sáu; quy ước tự đổi ca cho nhau có báo trước

Có những việc rơi vào vùng xám, ví dụ một thói quen bạn thấy lãng phí nhưng đội rất quý. Với những việc này, mặc định xếp vào nhóm chờ. Bạn luôn đổi được sau, còn đã đổi rồi mà phải quay lại thì mất uy gấp đôi.

Chấm điểm nhanh để xếp thứ tự

Mức độ đội cùng kêu. Một người kêu là ý kiến, ba người trở lên kêu cùng một chuyện là vấn đề của đội. Ưu tiên việc có nhiều người cùng nhắc trong buổi gặp riêng.

Mức độ trong quyền của bạn. Việc bạn tự quyết được thì làm nhanh và chắc. Việc phải xin cấp trên hay phối hợp phòng khác thì có thể khởi động sớm nhưng đừng hứa kết quả sớm.

Ai được, ai mất. Thay đổi nào cũng có người thiệt một chút. Việc mà gần như không ai thiệt nên làm trước; việc lấy quyền lợi của nhóm này cho nhóm kia cần hiểu kỹ và nói kỹ.

Thời gian đến khi thấy kết quả. Thay đổi thấy kết quả trong một hai tuần giúp đội tin vào hướng đi. Thay đổi phải ba tháng mới thấy thì để khi bạn đã có chút uy tín.

Có quay lại được không. Thử một cách xếp ca mới trong hai tuần rồi xem lại thì dễ đảo ngược; đổi người phụ trách khách hàng lớn thì khó. Việc khó quay lại cần chờ lâu hơn.

Nói với đội thế nào khi bắt đầu đổi

Cùng một thay đổi, nói khác nhau sẽ ra kết quả khác nhau. Nguyên tắc là nói lý do trước, nói thay đổi sau, và gắn với điều đội đã nói với bạn. Ví dụ giả định: "Trong các buổi nói chuyện riêng, năm người nhắc chuyện phải nhập đơn hai lần vào sổ và vào máy. Từ thứ hai mình bỏ sổ, chỉ nhập máy. Hai tuần đầu anh sẽ kiểm cuối ngày để chắc không sót đơn." Đội nghe thấy ý của chính họ, thấy có người chịu trách nhiệm nếu sai, và thấy thay đổi có thời gian thử.

Với thay đổi thuộc nhóm chờ, nên báo trước rằng bạn đang tìm hiểu, thay vì để đội nghe tin đồn. Câu kiểu "anh biết cách chia ca cuối tuần đang làm nhiều người mệt, anh đang xem số liệu ba tháng để tính lại, cuối tháng sẽ đưa ra phương án để cả đội góp ý" vừa cho thấy bạn đã nghe, vừa không hứa vội.

Tránh nói thay đổi như phủ định cách cũ. Thay "cách làm cũ không hiệu quả" bằng "cách làm cũ hợp với lúc đội ít đơn, giờ đơn tăng thì mình cần cách khác". Người đã làm theo cách cũ không bị đặt vào thế sai.

Một điều nhỏ mà quan trọng: khi thay đổi do đề xuất của một người cụ thể và họ không ngại, ghi nhận tên họ trước đội. Điều này cho đội thấy góp ý với bạn có kết quả và được công nhận, đồng thời bạn không giành công.

Ngoại lệ: những thứ phải đổi ngay dù mới đến

Nguyên tắc chờ có ngoại lệ. Có những việc mà để thêm một ngày là rủi ro cho người hoặc cho công ty, và lúc đó việc nhanh chóng ra tay chính là cách giữ uy.

  • An toàn lao động. Lối thoát hiểm bị chặn, máy không có che chắn, người làm trên cao không dây đai. Dừng ngay, sửa ngay, giải thích sau.
  • Gian lận hoặc thất thoát tiền, hàng. Báo cấp trên, giữ nguyên hiện trường dữ liệu, làm theo quy trình. Không tự điều tra kiểu tra hỏi từng người.
  • Quấy rối hoặc bắt nạt trong đội. Có người bị xúc phạm, bị đụng chạm, bị cô lập có chủ ý. Ghi nhận, bảo vệ người bị hại, chuyển đúng kênh xử lý.
  • Vi phạm rõ ràng quy định pháp luật. Ví dụ bắt làm thêm giờ mà không hỏi ý người lao động, hoặc trừ lương thay cho việc xử lý kỷ luật. Bộ luật Lao động 2019 không cho phép phạt tiền, cắt lương thay việc xử lý kỷ luật lao động; bạn nên tra văn bản hiện hành và hỏi bộ phận nhân sự hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn khi chưa chắc.
  • Lời hứa sai với khách hàng. Đội đang cam kết với khách những điều công ty không làm được. Dừng cam kết mới và tìm cách xử lý các cam kết cũ.

Khi phải đổi ngay vì một trong những lý do trên, nói rõ với đội rằng đây là ngoại lệ, không phải dấu hiệu bạn sẽ đổi mọi thứ. Đội sẽ hiểu và thường tôn trọng bạn hơn vì đã dám xử lý chuyện mà trước đây mọi người làm ngơ.

Những thay đổi mang tính biểu tượng nên tránh

Đổi chỗ ngồi, giành phòng riêng. Người mới chuyển ngay vào phòng kính hay chiếm góc đẹp nhất văn phòng sẽ được đọc là đặt mình lên trên đội. Nếu cần chỗ làm việc riêng để gặp nhân viên, mượn phòng họp chung trong vài tuần đầu.

Đổi tên nhóm, đổi khẩu hiệu. Những thứ này tốn ít công nhưng chạm vào bản sắc của đội. Đội đã gắn bó với một cái tên sẽ thấy việc đổi tên như xoá đi giai đoạn trước. Đổi biểu tượng chỉ có nghĩa khi đội đã thật sự đổi cách làm.

Thay hết người thân cận của quản lý cũ. Kể cả khi bạn muốn có người của mình, rút ngay phó nhóm hay người giữ việc quan trọng là gửi đi thông điệp rằng trung thành với người cũ là có tội. Những người còn lại sẽ giữ khoảng cách với bạn.

Mang nguyên đội cũ của mình về. Nếu bạn đến từ nơi khác và xin chuyển theo một hai người quen, đội sẽ thấy có một nhóm thân cận được ưu tiên. Nếu thật sự cần, nói rõ vai trò của họ và đặt họ vào cùng luật như mọi người.

Đổi giờ giấc chung chỉ vì hợp với lịch của bạn. Dời giờ họp sáng sớm hơn vì bạn quen dậy sớm, hay dồn họp sang chiều vì bạn bận buổi sáng, là thay đổi đội nhận ra ngay. Lịch chung nên xoay quanh nhịp làm việc của đội.

Lịch đổi gợi ý cho ba tháng đầu

Lịch dưới đây là khung tham khảo cho đội nhỏ. Đội lớn hơn hay việc phức tạp hơn thì kéo dài mỗi chặng, nhưng thứ tự giữ nguyên.

  1. Tuần 1–2: gặp riêng từng người, đi xem việc thực tế, chưa đổi gì ngoài ngoại lệ an toàn và vi phạm.
  2. Tuần 2–3: chọn một hai việc nhóm đổi ngay, làm xong và báo lại cho đội.
  3. Tuần 3–6: tìm hiểu kỹ các việc nhóm chờ, thu số liệu, hỏi thêm những người bị ảnh hưởng nhiều nhất.
  4. Tuần 6–8: đưa phương án cho một việc lớn ra đội góp ý; chỉnh theo góp ý; nói rõ ngày bắt đầu và ngày xem lại.
  5. Tuần 8–12: chạy thử, đo kết quả, xem lại cùng đội. Giữ, chỉnh hoặc bỏ dựa trên kết quả chứ không dựa trên việc ai đề xuất.

Không đổi nhiều việc lớn cùng lúc. Mỗi lần một việc lớn giúp đội có thời gian quen, và nếu có vấn đề bạn biết nguyên nhân nằm ở đâu.

Câu hỏi thường gặp

Quản lý mới nên chờ bao lâu mới bắt đầu thay đổi?

Không có con số cố định. Việc nhỏ trong quyền bạn, được nhiều người kêu, có thể đổi từ tuần thứ hai hoặc thứ ba. Việc đụng đến thói quen hay quyền lợi của cả đội nên chờ ít nhất một tháng, sau khi đã nghe đủ người. Riêng chuyện an toàn, gian lận, quấy rối hay vi phạm pháp luật thì không chờ.

Cấp trên giao ngay một thay đổi lớn từ tuần đầu thì làm sao?

Làm, nhưng xin thêm thời gian để chuẩn bị đội, và hỏi rõ phạm vi bạn được điều chỉnh cách triển khai. Khi nói với đội, nhận đó là việc của bạn chứ không đổ cho cấp trên, đồng thời giải thích lý do. Kết hợp với một hai việc nhỏ đội mong để đội thấy bạn cũng lắng nghe họ.

Đổi rồi thấy sai thì có nên quay lại không?

Nên, nếu kết quả thật sự kém. Nói thẳng với đội: thử rồi, kết quả như thế này, mình quay lại cách cũ và tìm hướng khác. Quay lại có lý do rõ ràng không làm mất uy; cố giữ một thay đổi sai để giữ thể diện mới làm mất uy. Đó cũng là lý do nên đặt ngày xem lại từ trước.

Đội phản đối một thay đổi cần thiết thì có nên ép không?

Trước tiên nghe xem họ phản đối vì sao; nhiều khi lý do có thật và giúp bạn chỉnh phương án tốt hơn. Nếu đã cân nhắc kỹ và vẫn cần làm, nói rõ quyết định, lý do, ngày xem lại, và cách mọi người góp ý trong quá trình chạy. Ép không phải là quát; ép là giữ quyết định một cách bình tĩnh và minh bạch.

Có nên đổi người phụ trách các vị trí chủ chốt ngay không?

Thường là không, trừ khi có vi phạm rõ ràng. Đổi người là thay đổi khó quay lại nhất và ảnh hưởng đến lòng tin của cả đội. Dành vài tuần để quan sát cách người đó làm việc dưới sự dẫn dắt của bạn. Nhiều người làm kém dưới quản lý cũ nhưng làm tốt khi được giao rõ ràng hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138